Impressie Platformbijeenkomst 12 maart 2020 Onderwijs

Op 12 maart verzamelden zich zo’n 40 geïnteresseerden in het Smedinghuis voor alweer de 7e Platformdag Agenda IJsselmeergebied, die dit keer was gewijd aan het thema ‘Onderwijs’. Albert Remmelzwaal heette de aanwezigen welkom en nam het programma door.

dagvoorzitter
Albert Remmelzwaal licht het programma toe

Agenda IJsselmeergebied 2050

Leen Kool van het Ministerie van LNV, trekker van de  Agenda IJsselmeergebied 2050, nam de deelnemers mee in het gedachtegoed, het proces en de ambities van de Agenda IJsselmeergebied 2050. Er gebeurt waanzinnig veel in het IJsselmeergebied, en als we de ambities van AGIJ 2050 willen realiseren dan staat er nog veel op stapel. Er zit dus nog veel meer werk aan te komen, en daarvoor hebben we kennis, deskundigheid en menskracht hard nodig. We moeten het samen doen!

Leen Kool
Leen Kool

Technasium

Otto Kelderman, coördinator Technasium van de Scholengemeenschap Lelystad, hield een inspirerend betoog onder de titel: ‘Vanuit de boeken in de klei’. Zijn boodschap: de wereld leer je pas kennen aan de hand van actuele en urgente vraagstukken. Dit is de rode draad waarlangs het Technasiumonderwijs wordt vormgegeven. HAVO- en VWO- leerlingen werken aan werkelijke opdrachten van èchte opdrachtgevers. Otto noemt een reeks van projecten, waar scholieren bij betrokken zijn: Innovatieve kavelsloot, Atolwijk Climate proof, Markerwadden fase 2, Aanpassing haven Drontermeer etc. Aan elk van de projecten zijn urgente vraagstukken gekoppeld, zoals het functioneren van het watersysteem, waterveiligheid, wateroverlast, watertekort en droogte, toekomstige ontwikkelingen en hoe komen we tot een klimaatbestendige waterhuishouding. In het schooljaar 2020 staat weer de Technasium Top Award op het programma voor havo3- en vwo3leerlingen. Leerlingen werken als civieltechnisch ingenieur in een team aan een klimaatbestendig, bouwkundig ontwerp van een infrastructureel kunstwerk. Wilco Zwennis pakte het stokje over en ging nader in op de werkwijze en de doelstellingen van de Technasiumscholen. Inmiddels zijn bijna 100 scholen met het predicaat Technasium aangesloten bij de Stichting Technasium. We hebben het dan over 33.600 leerlingen in 18 netwerken! De werkwijze is gericht op onderzoek en ontwerpen, projectmatig werken, actuele oriëntatie.

Amsterdam Green Campus

Vervolgens was het woord aan Roos van Maanen, projectmanager Amsterdam Green Campus over maatschappij gestuurd multidisciplinair onderwijs. Amsterdam Green Campus verbindt opdrachten uit de markt aan lopend onderzoek, waarbij studenten van diverse opleidingen en van verschillende niveaus kunnen samenwerken aan urgente opgaven. Zie voor een aantal zeer creatieve oplossingen van bijvoorbeeld het langer vasthouden van water in de stad haar presentatie: de ‘schubbenmuur’,  ‘adermuur’ en het ‘MOS-aïek’!

Roos van Maanen
Roos van Maanen

'Zonder MBO geen recreatie'

Na een korte pauze werd het programma vervolgd met een presentatie van Karel Schoenaker, directeur van het Recreatieschap Westfriesland. Zonder MBO geen recreatie, is zijn stelling. Het WO/Universitair niveau is er voor het ‘waarom’,  (de onderzoeken, veranderingen en opgaven), het HBO voor het ‘wat en hoe’ (uitwerking van deelprojecten) en het MBO brengt de plannen in de praktijk! Er staan veel ambities, doelen en plannen op papier, onder andere in de Agenda IJsselmeergebied. Om de deze ten uitvoer te brengen moeten er mensen zijn die het gaan doen. Het MBO levert mensen met praktijkervaring die bij inrichting, beheer en onderhoud van cruciaal belang zijn. Juist daarom zijn stageplaatsen vanuit het MBO zo belangrijk voor het lopen van een ‘snuffel’- of werkstage. Het biedt de mogelijkheid inspiratie en gevoel voor het vak te krijgen, veilig fouten te kunnen maken en het is een eerste stap in je loopbaan en je netwerk!

Karel Schoenaker
Karel Schoenaker

Ontwikkelagenda Groen Onderwijs

Het HBO slaat de brug tussen theorie en praktijk en van ambitie naar uitvoering. Dat is de strekking van de presentatie van de volgende spreker: Annet Pouw, docent Toegepaste Biologie, coördinator Bodem en Waterkwaliteit aan de Aeres Hogeschool Almere. De HBO’er is de breed inzetbare schakel tussen praktijk en onderzoek. Grote vraag is: (Hoe) sluit (je) de opleiding aan op de wensen van het werkveld? HBO-ers zijn beroepsgericht, gespecialiseerd in een vakgebied en sector, maar ook in staat om breed te kijken. Het zijn professionals met goed ontwikkelde competenties.

De Nederlandse groene sector staat voor grote uitdagingen. De wereld heeft de komende decennia 50-70% meer voedsel nodig, terwijl de druk op milieu en natuurlijke hulpbronnen omlaag moet. Bedrijfsleven, onderwijs en overheid slaan daarom de handen ineen met de ‘Ontwikkelagenda groen onderwijs 2016-2025’. Deze richt zich op uitbreiden van de kennis- en innovatiestructuur, versterken van de internationalisering van het onderwijs en ‘een leven lang leren’, gericht op innovatie. Het groene hbo omvat 4 instellingen met samen ongeveer 10.000 studenten. In de presentatie is meer te lezen over de inspirerende aanpak en opleidingen binnen Aeres Hogeschool Almere.

Annet Pouw van Aeres Hogeschool Almere
Annet Pouw van Aeres

'21st century skills'

De laatste spreker is Harm van der Geest, docent/onderzoeker aan de Universiteit van Amsterdam. Hij benadrukt dat vrije creativiteit van de geest hard nodig is om de ambities voor het IJsselmeergebied te realiseren. Een wetenschappelijke benadering en goede kwantitatieve systeemanalyse op basis van concrete hypothesen moet leiden tot creatieve interpretaties om de ambities voor het IJsselmeergebied te realiseren. Hij benoemt een aantal essentiële vaardigheden van de studenten van vandaag, waarbij kritisch denken en creativiteit  misschien wel de belangrijkste zijn.

De student van nu staat morgen aan het roer. Van der Geest sluit af met een citaat van John Dewey: If we teach today’s students as we taught yesterday’s, we rob them of tomorrow!

HArm van der Geest
Harm van der Geest

Zeepkist

Het ochtendprogramma wordt afgesloten met de traditionele ‘zeepkist’: de gelegenheid om in 1 minuut een belangrijk onderwerp te pitchen.

  • Frans de Nooij vraagt aandacht voor het IJsselmeerspel, dat de IJsselmeervereniging samen met de UvA heeft ontworpen. Gezocht: een instantie die het spel wil verspreiden!
  • Jeffrey van Lent meldt dat AERES een nieuwe opleiding gaat ontwikkelen over klimaat, bodem en water om naar 2030/2050 aan concrete dingen te werken. Op 23 april is er een bijeenkomst om daarover mee te denken;
  • Roel Doef heeft het door RWS en de Unie van Waterschappen uitgegeven boekje ‘Watermanagement in Nederland’ meegenomen. Er is een aantal exemplaren beschikbaar voor deelnemers aan de Platformdag, maar is ook te downloaden.
    By the way: er is ook een Engelse en een Chinese (!) versie beschikbaar.
  • Verder meldt Roel alvast de data van de volgende Platformbijeenkomsten: 18 juni (European Shallow Lakes) en 5 november (nog te bepalen).  NB: In verband met de coronacrisis is inmiddels besloten de bijeenkomst van 18 juni te verplaatsen naar een nader te bepalen datum. Informatie daarover volgt.
op de zeepkist
Frans de Nooij

Werk aan de winkel

Na de netwerklunch is het tijd voor het middagprogramma: werk aan de winkel! Het middagprogramma is gewijd aan een workshop: hoe kunnen we de ambities uit de Agenda IJsselmeergebied 2050 en die vanuit de onderwijswereld met elkaar verbinden? Als eerste stap maakten we plenair een inventarisatie en vervolgens een clustering van ideeën. In een aantal groepjes werden de meest kansrijke ideeën verder uitgewerkt en concrete vervolgstappen en trekkers benoemd. Dat leverde een mooie oogst op!

Bidbook

Jeffrey van Lent, docent toegepaste biologie bij AERES, ging met een groepje aan de slag met een 'bidbook met netwerken'. Het idee is om een online plek te creëren waar vragen kunnen worden uitgezet, zoals de green campus dit doet (zie hiervoor ook de presentatie van Roos van Maanen). Dit kunnen vragen zijn richting docenten/studenten/leerlingen, maar ook voor de netwerkpartners onderling. Bij de vraagstelling moeten relevante partijen worden geformuleerd, zodat per vraag gelijk een sub-netwerk ontstaat. Vraagarticulatie, zodat deze bruikbaar is onderwijs vergt wel een actieve moderatie. Maar dat kan ook door het sub-netwerk opgepakt worden bij interesse in een vraag. Gedacht wordt aan een 'werkspot-omgeving' of iets als marktplaats. Moet dan wel gemodereerd worden waarschijnlijk. De eerste actie is om met marktplaats/werkspot contact te zoeken en vragen of zij mee willen denken. Jeffrey neemt die actie op zich.

Verbinding Agenda IJsselmeergebied en onderwijs

Hoe brengen we ‘het verhaal van het IJsselmeergebied’ verder? We moeten tijd (en fte’s) stoppen in het vertellen van het verhaal. Bijvoorbeeld drie dagen per jaar ruimte geven om dat te gaan doen, tijdens excursies, schoolreizen, werkweken? Ook de aansluiting borgen met de eventuele ‘Erfgoeddeal’ van RCE. Nu gaan scholieren naar Rome, terwijl er ook zoveel te vertellen is over de Zuiderzee – polders - toekomst. We willen zoeken naar manieren om aan te sluiten bij onderwijs. Eerste actie: contact met OC&W. Roel Doef is trekker van een groepje met Otto Kelderman en Elisa Bours.

Lectoraat IJsselmeergebied ecologie en gebruik

Hogeschool Aeres heeft het voornemen om samen met Rijkswaterstaat een lectoraat in te richten dat  gaat over het ecologisch functioneren van het IJsselmeergebied. Het lectoraat legt de verbinding tussen de kennisvragen in de praktijk en de kennisontwikkeling cq. onderwijs bij Hogescholen. Het lectoraat sluit goed aan op de wens van Rijkswaterstaat om meer kennis te ontwikkelen in samenhang met onderwijs. En Hogeschool Aeres heeft de wens om een nieuwe opleiding te starten: Bodem, Water en Klimaat. Het voornemen is om na de zomer van 2020 te starten. Tijdens deze sessie komt goed naar voren welke kennisvragen er bij de verschillende partijen leven. En welke kansen partijen zien om meerwaarde te behalen voor de gebiedsontwikkeling in het IJsselmeergebied. Zo is er veel interesse vanuit de provincies om niet alleen de inhoudelijke kennis op peil te hebben, maar ook de betekenis cq. waarde voor gebruikers beter in beeld te krijgen. Deze kennis draagt bij aan kwalitatief hogere beleidskeuzes (science based management). Marcel van den Berg neemt het initiatief om een conceptkennisprogramma te maken en dit te delen met een aantal partijen die actief zijn in het BPIJ.

Afsluiting

Albert Remmelzwaal sloot de middag af met de verzekering dat op een ander moment verder zal worden bekeken wat we kunnen doen met de vele suggesties op de formulieren die tijdens de sessie niet zijn uitgewerkt. Daar komen we op één of andere manier op terug! Aangezien dit Alberts laatste optreden was als dagvoorzitter, bedankt Roel Doef hem heel hartelijk voor zijn rol in de goede en gedegen voorbereiding en begeleiding van 7 Platformdagen. De middag wordt afgesloten met een netwerkborrel, met ‘gezonde’ snacks!

Dank aan dagvoorzitter Albert Remmelzwaal
Dank aan Albert Remmelzwaal